Báo cáo doanh thu, so sánh giá xăng, đàm phán tăng lương, theo dõi cân nặng — đều cần trả lời câu hỏi "tăng (giảm) bao nhiêu phần trăm?". Có hai việc khác nhau mà nhiều người hay lẫn: tìm % thay đổi giữa hai số, và cộng/trừ một % vào một số.
Tìm phần trăm tăng giữa hai số
% tăng = (Giá trị mới − Giá trị cũ) ÷ Giá trị cũ × 100
Ví dụ: doanh thu tháng trước 80 triệu, tháng này 100 triệu → (100 − 80) ÷ 80 × 100 = tăng 25%.
Tìm phần trăm giảm giữa hai số
% giảm = (Giá trị cũ − Giá trị mới) ÷ Giá trị cũ × 100
Ví dụ: giá vé từ 1.200.000đ xuống 900.000đ → (1.200.000 − 900.000) ÷ 1.200.000 × 100 = giảm 25%.
Cộng thêm hoặc trừ đi một phần trăm
- Tăng X%: Kết quả = Số ban đầu × (1 + X/100). Lương 15 triệu tăng 8% → 15 × 1,08 = 16,2 triệu.
- Giảm X%: Kết quả = Số ban đầu × (1 − X/100). Giá 500.000đ giảm 15% → 500.000 × 0,85 = 425.000đ.
Dùng công cụ
- Tính phần trăm tăng: cộng thêm % vào một số, hoặc tìm % tăng giữa hai số.
- Tính phần trăm giảm: trừ đi % của một số, hoặc tìm % giảm giữa hai số.
Mỗi công cụ cảnh báo khi thay đổi thực ra theo chiều ngược lại (bạn nhập vào công cụ tính tăng nhưng số mới lại nhỏ hơn), giải thích trường hợp giá trị ban đầu bằng 0 thay vì đưa ra con số vô nghĩa, và hiển thị tối đa 4 chữ số thập phân. Mọi phép tính chạy trên trình duyệt.
Ba lỗi hay gặp khi so sánh
- Chia nhầm cho số mới. Từ 80 lên 100 là tăng 25% (chia 80), không phải 20% (chia 100).
- Tăng rồi giảm cùng tỷ lệ không về chỗ cũ. Giá tăng 20% rồi giảm 20%: 100 → 120 → 96, tức thấp hơn ban đầu 4%.
- Nhầm điểm phần trăm với phần trăm. Tỷ lệ thất nghiệp từ 2% lên 3% là tăng 1 điểm phần trăm, nhưng là tăng 50% so với mức cũ. Báo cáo nghiêm túc nên ghi rõ.
Ứng dụng hay gặp
- Tăng lương: đề xuất tăng 10% trên lương 18 triệu → 19,8 triệu.
- Lạm phát, giá cả: so sánh giá cùng kỳ năm trước.
- Kinh doanh: tăng trưởng doanh thu tháng, tỷ lệ giảm chi phí.
- Săn sale: kiểm tra mức giảm thật — xem bài săn sale 11/11, Black Friday.
Thử ngay
Mở Tính phần trăm tăng hoặc Tính phần trăm giảm — miễn phí, không cần đăng ký.