Hầu hết các vụ mất tài khoản Facebook, email hay ví điện tử không phải do hacker tài giỏi, mà do mật khẩu dễ đoán hoặc một mật khẩu dùng cho mọi nơi. Khi một trang web bị lộ dữ liệu, kẻ gian thử chính mật khẩu đó trên các trang khác. Đặt mật khẩu mạnh và riêng cho từng tài khoản là cách tự bảo vệ hiệu quả nhất.
Thế nào là mật khẩu yếu?
- Ngày sinh, số điện thoại, tên người thân, biển số xe.
- Dãy dễ đoán: 123456, 11111111, qwerty, matkhau.
- Từ có nghĩa thêm vài số:
Lan1995,Hanoi@123. - Mật khẩu đã dùng ở trang khác.
Thế nào là mật khẩu mạnh?
- Dài: tối thiểu 12 ký tự; tài khoản quan trọng nên 16 trở lên. Độ dài quan trọng hơn ký tự lạ.
- Ngẫu nhiên: không dựa trên thông tin cá nhân.
- Đa dạng: kết hợp chữ hoa, chữ thường, số và ký hiệu.
- Riêng biệt: mỗi tài khoản một mật khẩu.
Cách tạo mật khẩu ngẫu nhiên
- Mở Tạo mật khẩu.
- Chọn độ dài (4–64 ký tự) — nên từ 16.
- Bật chữ in hoa, chữ thường, số, ký hiệu. Nếu phải gõ tay trên điện thoại hoặc đọc cho người khác, bật bỏ ký tự dễ nhầm (0 và O, l và 1).
- Xem thước đo độ mạnh, sao chép mật khẩu.
Mật khẩu được tạo bằng Web Crypto API — bộ sinh số ngẫu nhiên an toàn của trình duyệt — và không bao giờ gửi lên máy chủ.
Nhớ hàng chục mật khẩu thế nào?
Đừng cố nhớ hết. Hai cách thực tế:
- Trình quản lý mật khẩu: Google Password Manager, iCloud Keychain hoặc các ứng dụng chuyên dụng — lưu và tự điền mật khẩu, bạn chỉ cần nhớ một mật khẩu chính thật mạnh.
- Cụm từ mật khẩu cho mật khẩu chính: ghép 4–5 từ ngẫu nhiên không liên quan, ví dụ
ghe-may-bay-ca-phe-mua-thu-7. Dài, dễ nhớ, khó đoán.
Bật xác thực hai lớp
Mật khẩu mạnh đến đâu cũng có thể bị lộ qua trang lừa đảo. Hãy bật xác thực hai lớp (2FA) cho email, Facebook, Zalo và ứng dụng ngân hàng — kẻ gian có mật khẩu cũng không đăng nhập được nếu thiếu mã trên điện thoại của bạn. Và không bao giờ đưa mã OTP cho ai, kể cả người xưng là nhân viên ngân hàng.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu nên đổi mật khẩu một lần? Không cần đổi định kỳ nếu mật khẩu mạnh và riêng biệt. Đổi ngay khi nghi bị lộ hoặc trang web thông báo sự cố.
Có nên dùng mật khẩu này để khóa file PDF? Được — xem cách đặt mật khẩu cho file PDF.
Thử ngay
Mở Tạo mật khẩu, chọn 16 ký tự và sao chép — miễn phí, không cần đăng ký.